Tyreoidektomia to operacja polegająca na usunięciu części lub całości tarczycy. Zabieg wykonuje się przede wszystkim w przypadku chorób nowotworowych, dużego wola, nadczynności tarczycy oraz zmian guzkowych wymagających leczenia chirurgicznego. Zakres operacji jest ustalany indywidualnie – na podstawie wyników badań, rodzaju choroby i występujących objawów.
Na czym polega tyreoidektomia?
Tarczyca jest gruczołem położonym w przedniej części szyi. Wytwarza hormony wpływające między innymi na metabolizm, pracę serca i gospodarkę energetyczną organizmu.
W zależności od wskazań chirurg może wykonać:
- lobektomię – usunięcie jednego płata tarczycy,
- tyreoidektomię częściową – usunięcie określonego fragmentu gruczołu,
- tyreoidektomię całkowitą – usunięcie całej tarczycy.
Dobór metody zależy od charakteru zmiany, jej rozmiaru, lokalizacji oraz ryzyka rozwoju lub rozsiewu choroby. W wybranych przypadkach raka tarczycy wraz z gruczołem usuwa się również okoliczne węzły chłonne.
Rak tarczycy lub podejrzenie nowotworu
Jednym z najważniejszych wskazań do tyreoidektomii jest rozpoznany rak tarczycy. Operacja stanowi podstawową metodę leczenia wielu nowotworów tego gruczołu. Zakres zabiegu zależy między innymi od typu nowotworu, jego wielkości, lokalizacji oraz obecności zmian w węzłach chłonnych.
Leczenie chirurgiczne może zostać zalecone również wtedy, gdy biopsja guzka nie pozwala jednoznacznie wykluczyć nowotworu. Usunięta zmiana jest następnie poddawana dokładnemu badaniu histopatologicznemu. W przypadku wybranych, niewielkich i wolno rozwijających się nowotworów wystarczające może być usunięcie jednego płata tarczycy.
Duże wole i objawy uciskowe
Tyreoidektomia może być konieczna u pacjentów z istotnie powiększoną tarczycą, czyli wolem. Samo powiększenie gruczołu nie zawsze stanowi wskazanie do operacji. Zabieg rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy tarczyca uciska sąsiednie struktury.
Pacjent może odczuwać trudności w połykaniu, duszność, ucisk w szyi lub dyskomfort nasilający się w pozycji leżącej. Wskazaniem do leczenia chirurgicznego może być również wole schodzące do klatki piersiowej albo systematycznie zwiększające swoją objętość.
Nadczynność tarczycy i choroba Gravesa-Basedowa
Operację tarczycy rozważa się także w leczeniu nadczynności tarczycy – zwłaszcza gdy farmakoterapia jest nieskuteczna, źle tolerowana lub choroba nawraca po zakończeniu leczenia.
Tyreoidektomia może zostać zalecona pacjentom z chorobą Gravesa-Basedowa, dużym wolem, guzkami autonomicznymi albo przeciwwskazaniami do leczenia jodem promieniotwórczym. Decyzję podejmuje się po konsultacji endokrynologicznej i chirurgicznej, uwzględniając stan zdrowia oraz preferencje pacjenta.
Jak przebiega kwalifikacja do tyreoidektomii?
Przed operacją lekarz analizuje wyniki badań obrazowych, laboratoryjnych i cytologicznych. Ocenia również funkcję tarczycy, położenie zmian oraz ich relację do tchawicy, przełyku i okolicznych naczyń.
Po całkowitej tyreoidektomii konieczne jest stałe przyjmowanie hormonu tarczycy – lewotyroksyny. Po usunięciu jednego płata leczenie hormonalne nie zawsze jest potrzebne, jednak pacjent wymaga regularnej kontroli stężenia hormonów.